Ondermijning
Ondermijning wordt gezien als een groeiend probleem. Er zijn verschillende definities van ondermijning, waarbij twee elementen steeds terugkomen. Ten eerste is er altijd sprake van een gronddelict waarmee (veel) geld wordt verdiend. Ten tweede zijn bij ondermijning de boven- en onderwereld met elkaar verweven. De onderwereld heeft de bovenwereld nodig, bijvoorbeeld om vergunningen te krijgen, via makelaars en notarissen vastgoedtransacties te realiseren en geld wit te wassen. Ondermijning wordt vaak gezien als een ’veelkoppig monster’ vanwege de vele vormen waarin het zich manifesteert. Voorbeelden van ondermijnende fenomenen zijn drugsproductie- en handel, mensenhandel, vastgoedfraude, criminele motorbendes, witwassen en georganiseerde zorgfraude.
De aanpak van ondermijning vraagt om een brede integrale aanpak, waarbij diverse relevante overheidsorganen met elkaar samenwerken om ondermijnende criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan. De gemeente, de politie, het OM, Belastingdienst en het RIEC vormen de basis van de integrale aanpak van ondermijning.
Gemeenten zijn in de aanpak van ondermijning verantwoordelijk voor de regievoering; ze hebben een coördinerende rol in het realiseren van een integrale aanpak. De regierol houdt onder meer in dat de gemeente inzicht heeft in ondermijning in de gemeente en in afstemming met partners prioriteiten stelt in het beleid. De regierol bestaat er daarnaast uit dat er lokaal een structuur is waarbinnen de gemeente haar regisserende rol kan oppakken en dat er binnen deze structuur adequaat wordt samengewerkt door in afstemming met partners maatregelen vast te leggen en uit te voeren. De regierol van de gemeente betekent verder dat de samenwerking bij integrale activiteiten in goede banen wordt geleid.
We doen onderzoek naar de aanpak van ondermijning en adviseren over de verbetering ervan. In 2023 wonnen we met een onderzoek over de aanpak van ondermijning door de gemeente Amersfoort de prijs voor het beste rekenkameronderzoek van 2023.
Bekijk ook onze flyer over rekenkameronderzoek over de aanpak van ondermijning.
Weerbaarheid
Een overheidsorganisatie kan zelf ook doelwit zijn van de georganiseerde criminaliteit. Omdat de producten en diensten interessant en soms onmisbaar zijn voor criminelen, bestaat het risico dat ze ambtenaren of bestuurders proberen te beïnvloeden door middel van bedreiging, intimidatie, verleiding of omkoping. Pro Facto heeft samen met Arena Consulting een weerbaarheidsscan ontwikkeld die u zicht geeft op de weerbaarheid van uw organisatie.
Ondermijning in beeld
We onderzoeken wat er bekend is over de aard en de omvang van ondermijnende activiteiten in de gemeente. Ook brengen we lokale gelegenheidsstructuren in kaart, zoals bepaalde risicobranches en geografische risicofactoren (zoals de aanwezigheid van veel buitengebied). De informatiepositie van de gemeente komt aan bod en net als de wijze waarop de organisatie omgaat met signalen van ondermijning. Specifiek hebben we aandacht voor de landelijke focuspunten van het RIEC.
Organisatie
We doen organisatieonderzoek en geven advies over de wijze waarop de gemeente zijn organisatie heeft ingericht bij de aanpak van ondermijning. Voor een effectieve aanpak is het van belang dat de gemeentelijke organisatie erop is ingericht dat signalen van ondermijning worden herkend. Een signaal van ondermijning wordt met interne informatie (van de gemeente) en externe informatie (van partners) verrijkt. Bijvoorbeeld in een lokaal ondermijningsoverleg of casustafel. Dat kan uiteindelijk leiden tot een interventie.
Laatste onderzoeken over ondermijning
Rekenkamer Venlo: aanpak zorgfraude
Tintengroep - de rol van sociaal werk bij de aanpak van ondermijning
Rekenkamer Borger-Odoorn: doorwerking van aanbevelingen
Rekenkamer Midden-Groningen: integriteit
WODC: monitoring gevolgen Wet Damocles
RKC Noordoostpolder: aanpak ondermijning
Ministerie van BZK: gebruik open bronnen voor aanpak ondermijning
Rekenkamer Amersfoort: aanpak ondermijning
Ministerie van Justitie en Veiligheid: gebruik open bronnen voor aanpak ondermijning
![Christian Boxum](https://pro-facto.nl/images/medewerkers/Christian_Boxum.jpg)
uw contactpersoon
Christian Boxum
Christian is voor dit onderwerp onze contactpersoon.
Meer informatie over hem vindt u hier.
050 313 98 53