Weerbaar of kwetsbaar? Rekenkameronderzoek naar de aanpak van ondermijning in Zeist
De gemeente Zeist kan de aanpak van ondermijning verbeteren door beschikbaar stellen van meer capaciteit, te werken aan verdere vergroting van de weerbaarheid en het bewustzijn binnen de organisatie en het versterken van de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers. Dat is de conclusie van een onderzoek dat wij in opdracht van de Rekenkamer Zeist uitvoerden naar de gemeentelijke aanpak van ondermijning. Recent is het rapport door de gemeenteraad van Zeist besproken.
Onvoldoende ambtelijke capaciteit
Uit het onderzoek komt naar voren dat de beschikbare ambtelijke capaciteit voor de aanpak van ondermijning in Zeist onvoldoende is. Mede daardoor heeft de gemeente geen goed beeld van de aard en omvang van ondermijning binnen de gemeente en blijven taken liggen. Daarnaast kunnen controles niet frequent plaatsvinden, kan te weinig met signalen van ondermijning worden gedaan en kan niet organisatiebreed gewerkt worden aan het vergroten van het bewustzijn ten aanzien van signalen van ondermijning.
Zicht op aard en omvang van ondermijning
Wat er speelt binnen de gemeentegrenzen van Zeist als het gaat om de aard en omvang van ondermijning is niet precies duidelijk. De gemeente heeft een vermoeden van de fenomenen die zich in algemene zin voordoen, maar niet van de omvang van ondermijning binnen de gemeentegrenzen. De meest voorkomende vorm van ondermijning is drugsgerelateerde criminaliteit.
Het ondermijningsbeleid in Zeist
De gemeente Zeist heeft een ondermijningsbeleid dat grotendeels geldt voor vier gemeenten. In het ondermijningsbeleid is maar beperkt aandacht voor specifiek de gemeente Zeist. De gemeente heeft niet alle beleidsdocumenten vastgesteld die er zouden moeten zijn. Positief is dat in de Algemene Plaatselijke Verordening aandacht is voor ondermijning en dat recent het Bibob-beleid is vernieuwd.
Uitvoering, inzet instrumenten en samenwerking
Op basis van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat de beschikbare capaciteit te weinig is waardoor taken blijven liggen. De meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers is beperkt. De gemeente Zeist werkt op persoonlijk vlak goed samen met ketenpartners, mensen weten elkaar te vinden. Positieve punten zijn de aanpak van zorgfraude en de aanstelling van een Bibob-coördinator.
Weerbaarheid
Er is de laatste jaren meer aandacht binnen de gemeente voor weerbaarheid van de organisatie, maar het risicobewustzijn is nog niet optimaal en kan verder worden versterkt.
De rol van de gemeenteraad
Het bewustzijn over de kwetsbaarheid van raadsleden is wisselend en er zijn binnen de gemeenteraad verschillende visies over de mate waarin de raad een rol zou moeten spelen bij de aanpak van ondermijning.
Aanbevelingen
Op basis van de conclusies van het onderzoek komen we tot vier aanbevelingen.
- Vergroot de ambtelijke capaciteit voor de aanpak van ondermijning
- Vergroot de weerbaarheid en het bewustzijn van de gemeentelijke organisatie
- Bepaal als gemeenteraad de eigen rol en informatiebehoefte
- Versterk de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers
