WODC: naleving AVG door overheden

Na ruim vier jaar onderhandelen door 28 lidstaten is op 27 april 2016 door het Europees Parlement en de Raad de verordening 2016/679 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG vastgesteld, verkort bekend als de algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De verordening is op 4 mei 2016 in het Publicatieblad van de EU bekendgemaakt, trad op 24 mei 2016 in werking en geldt sinds 25 mei 2018.

Met de AVG is gekozen voor een eenvormige en gelijkwaardige bescherming van persoonsgegevens en daarmee voor het harmoniseren van het gegevensbeschermingsrecht binnen de Europese Unie. Dit gaat gepaard met een versterking en nadere omschrijving van de rechten van betrokkenen en van de verplichtingen van degenen die gegevens verwerken. Met de komst van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) heeft binnen het gegevensbeschermingsrecht een verschuiving van overheidsbevoegdheden plaatsgevonden.

Vanzelfsprekend dienen ook overheidsorganisaties te voldoen aan de AVG bij het verzamelen en verwerken van persoonsgegevens. Sterker nog, het kabinet is van mening “dat de overheid zelf voorop moet lopen bij de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens” en dat “de overheid een voorbeeldfunctie heeft bij de naleving van wettelijke en verdragsrechtelijke normen.”

In de afgelopen jaren zijn diverse overtredingen van de AVG door overheden en overheidsorganisaties geconstateerd. Dit geldt zowel voor overheidsorganisaties op landelijk niveau (UWV, Belastingdienst, Vreemdelingenketen, Nationale Politie, GGD) als voor decentrale overheidsorganisaties (bijvoorbeeld de gemeente Enschede). Bij beantwoording van kamervragen over diverse incidenten op dit vlak heeft het kabinet aangegeven in gesprek te willen met de organisaties over de achtergrond van deze overtredingen. Tevens heeft de minister van Binnenlandse Zaken (BZK) naar aanleiding van het op 18 mei 2021 verschenen rapport ‘Black box online monitoring bij gemeenten onderzocht’ en daaropvolgende kamervragen aangegeven in gesprek te willen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten over dit onderwerp.

Op 28 juni 2021 is door de ministers van BZK en voor rechtsbescherming overeengekomen dat onderzoek gedaan moet worden naar waar het wringt bij naleving van de AVG door overheden, en wat de meest voorkomende oorzaken zijn voor tekortkomingen in deze. Pro Facto heeft van het WODC de opdracht gekregen dit onderzoek uit te voeren. We voeren het onderzoek uit in samenwerking met Hooghiemstra & Partners.

 

Search