Sociaal domein

De kop is eraf, de term 'sociaal domein' is al ingeburgerd bij gemeenten. Het jaar 2015 staat in het teken van veranderingen, extra taken en focus op transformatie. Pro Facto biedt op verschillende terreinen ondersteuning in de vorm van advies, onderzoek en cursussen. Klik op de rode link voor een specifiek product.

- (Juridisch) advies
- Onderzoek
- Cursussen en opleidingen

                          

(Juridisch) advies

Het gedachtegoed van 'één gezin, één plan, één regisseur' wordt inmiddels praktisch toegepast en de samenwerking tussen gemeenten en andere organisaties is geïntensiveerd. De termen ‘melding’, ‘keukentafelgesprek’, ‘eigen kracht’ en ‘sociaal wijkteam’ zijn ingeburgerd. Uit onderzoek blijkt ook dat meer dan 80% van de Nederlandse gemeenten werkt ten behoeve van integraliteit met zogeheten sociale wijkteams.

Rond deze teams en de samenwerking in zijn algemeenheid doen zich verschillende (juridische) vragen voor rond die wijkteams:

  • Organisatievorm: wijkteams hebben soms rechtspersoonlijkheid, vaak ook niet. Wat is een adequate organisatievorm? Wat zijn de gevolgen per vorm voor de aansprakelijkheid, taakuitoefening, mandatering, besluitvorming, etc.?
  • Governance: zijn de taken, verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden goed geregeld tussen de gemeenten en (welzijns)organisaties? Wie is aansprakelijk voor schade geleden of veroorzaakt door een wijkwerker? Zijn hierover goede afspraken gemaakt? Zijn in contracten voorwaarden gesteld aan het afsluiten verzekeringen?
  • Behandeling bezwaren en klachten: door de samenwerking tussen gemeenten en (welzijns)organisaties is sprake van samenloop van verschillende procedures voor het behandelen van bezwaarschriften en klachten. Is duidelijk voor de burger waar hij/zij terecht kan en zijn afspraken gemaakt over de afhandeling? Verder zien we dat sommige gemeenten worden geconfronteerd met een grote toename van het aantal bezwaarschriften. Hoe kunnen deze bezwaarschriften adequaat – tijdig en inhoudelijk correct - worden behandeld? En op welke wijze kan een werkend systeem van informele bezwarenafhandeling leiden tot meer tevreden burgers?
  • Gegevensuitwisseling en privacy: gemeenten beschikken over steeds meer persoonsgegevens door de samenwerking in de wijkteams. Hoe kan er voor worden gezorgd dat doelen op zorgterrein worden bereikt, maar ook de privacy zoveel mogelijk wordt gewaarborgd? En wat te doen bijvoorbeeld in de situatie dat een burger zich bij het wijkteam meldt met een zorgvraag maar tevens blijkt van bijstandsfraude? Is de wijkwerker dit verplicht te melden aan de gemeente? En hoe verhoudt zich dat dan tot het doel van de wijkteams?
  • Kwaliteit van dienstverlening: ter beheersing van de juridische kwaliteit van dienstverlening, zoals het toetsen van uitgaande beschikkingen of het vertalen van rechtspraak naar de dagelijkse praktijk, kunnen wij in diverse vormen ondersteuning bieden.

Wij hebben verschillende gemeenten de afgelopen tijd geadviseerd over bovenstaande aspecten. Onze advisering en ondersteuning kan bestaan uit het opstellen of aanpassen van regelgeving en beleid, het vervullen van een vraagbaakfunctie op juridisch vlak of juridische kwaliteitszorg. Denk bijvoorbeeld aan het opstellen/toetsen van een privacyreglement of een mandaatregeling, het opstellen/toetsen van een samenwerkingsovereenkomst tussen de deelnemende organisaties aan de wijkteams, advisering over aansprakelijkheidskwesties, het opstellen/toetsen van subsidiebeschikkingen, maar ook het op de afdeling / binnen het sociaal wijkteam (tijdelijk) fungeren als kwaliteitsmedewerker, toetser of jurist bezwaar en beroep.

 

                           Onderzoek

Veel organisaties in het sociale domein, zoals zorg- en welzijnsinstellingen, ontvangen gemeentelijke subsidies voor het uitvoeren van hun taken. Een vraag die daarbij dan steeds meer van belang is, is wat de effectiviteit is van de subsidies. Dezelfde vraag naar effectiviteit doet zich voor bij de wijkteams. Deze teams worden ingesteld om bepaalde maatschappelijke doelen te realiseren. Hoe meet je of deze doelen behaald worden, of de wijkteams effectief werken? Aan welke randvoorwaarden voor effectmeting moet je voldoen om iets over de effectiviteit te kunnen zeggen? En wat moet je in dit kader vastleggen in het contract of de subsidiebeschikking?

Pro Facto heeft op basis van diverse (rekenkamer)onderzoeken naar de effectiviteit van overheidsbeleid een set van randvoorwaarden ontwikkeld die van belang zijn voor effectiviteitsmeting.

Ook heeft Pro Facto recent verschillende gemeenten geadviseerd over de inrichting van de gemeentelijke organisatie om de taken op het sociale domein adequaat te kunnen uitvoeren.

 

                             Cursussen en opleidingen

Uiteraard is een goede kennis van de Participatiewet, de Wmo en de Jeugdwet voor medewerkers van gemeenten en sociale wijkteams van groot belang. Ook kennis van privacyregels, onder andere neergelegd in de Wet bescherming persoonsgegevens, is relevant. Medewerkers van sociale wijkteams die gemandateerd zijn beslissingen namens het college van burgemeester en wethouders te nemen, hebben daarnaast te maken met de Algemene wet bestuursrecht. Voor medewerkers die afkomstig zijn van zorg- en welzijnsinstellingen is dat over het algemeen een nieuw en onbekend rechtsgebied.

Pro Facto verzorgt over deze onderwerpen basis- als actualiteitencursussen. De cursussen en workshops van Pro Facto zijn sterk op de praktijk gericht en naar behoefte vorm te geven.. De docenten zijn door hun advies- en onderzoekswerk goed op de hoogte van van het werken bij de overheid en leggen tijdens cursussen een prettige verbinding tussen theorie en praktijk.

 

Meer informatie?

Wilt u meer informatie over wat we voor u kunnen betekenen in het sociale domein? Neem contact op met Carine Bloemhoff.